domenica 12 giugno 2016

Türkiye-İtalya Kültürel İlişkiler (dağınık notlar)

Türkiye-İtalya kültürel ilişkiler hakkında bir şeyler yazmak isterdim, ama önce Türkçemi geliştirmeliyim: onun için şimdi sadece keşfedilmemiş alanları ilgili bazı notlar liste çıkarmak istiyorum.

Mesela, XVII. yüzyılda İtalya’daki tiyatroda tekrarlayan bir karakter varmış: «Sahte Türk». Piyeste Giambattista Della Porta’nın La Sorella [Kızkardeş] (1602), karakterlerden biri Türkçe konuşmak süsü vermiş ve bu sözlerindeki onun uyduruk dili haklılığını kanıtlamış: «La lingua turchesca in poche parole dice cose assai» [«Türk dili birkaç sözcükle bir çok şey der»].

«Uyduruk Türkçe» (Giambattista Della Porta, La Sorella, 1609)
Venedik Cumhuriyeti döneminde, Türk dil çok kelimeler İtalyancadan kazanmıştır (bazı örnekler). Şu anda bunların çoğu İtalyanlar kullanmıyorlar (örneğin «maskarata», «kalamazo» ve «marangoz»), ama bugün bile Venedik ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ilişkiler gösteriyorlar (bahsetmiyorum bile yaygın olarak bilinen gerçekler, sözgelimi Fatih Sultan Mehmet’in ünlü resim Gentile Bellini tarafından çizilmiş ve Türk edebiyatı hakkında Avrupa’da yayınlanan ilk kitap olarak 1688’de Venedik’te basılan Gian Battista Donaldo’nun Letteratura dei Turchi; daha fazla bilgi).

«Venedikli bir Türk» (Angelo Inganni, Vita quotidiana in piazzetta, 1839, detay)
18. yüzyıl da enteresan bir asır, sadece Donizetti Paşa (ve onun mirası) değil, aynı zamanda İtalyan edebiyatında Türk halkının tasvirler. Mesela, en ünlü İtalyan şairlerden biri olan Giacomo Leopardi’nin düzyazılarında, Türkler hakkında bazı ilginç fikirler varmış: şaire göre, «Türkler, ki bütün gün bu gülünç bir hayatı gözlerinin içine bakıyorlar, makul bir halk olduklarını gösterirler».
Olsa bile Yunan İsyanı sırasında Leopardi Yunanlıların gizlice tarafını tutmuş (çünkü onun babası Osmanlı İmparatorluğu'nun bir destekçisi olmuştur), bunlar düşünceli insanlar için hayranlığını kaybetmemiş.

Tamam, ilk adımlarım, çalışmaları devam ediyor…

Nessun commento:

Posta un commento